آن به اندازه نصاب مىشود ، چنانچه به قصد زكات از تازه آن بقدرى به مصرف زكات برساند كه اگر خشك شود به اندازه زكاتى باشد كه بر أو واجب است ، اشكال ندارد . ( مسأله 1900 ) اگر زكات خرماى خشك يا كشمش بر أو واجب باشد ، نمىتواند زكات آن را خرماى تازه يا انگور بدهد بلكه چنانچه ملاحظه قيمت نمايد وانگور يا خرماى تازه يا كشمش يا خرماى خشك ديگر از بابت قيمت بدهد نيز محل اشكال است ونيز اگر زكات خرماى تازه يا انگور بر أو واجب باشد ، نمىتواند زكات آن را خرماى خشك يا كشمش بدهد بلكه چنانچه به اعتبار قيمت خرما ويا انگور ديگرى بدهد اگر چه تازه باشد محل اشكال است . ( مسأله 1901 ) كسى كه بدهكار است ومالي هم دارد كه زكات آن واجب شده اگر بميرد ، بايد أول تمام زكات را از مالي كه زكات آن واجب شده بدهند بعد قرض أو را ادا نمايند . ( مسأله 1902 ) كسى كه بدهكار است وگندم يا جو يا خرما يا انگور هم دارد ، اگر بميرد وپيش از آن كه زكات اينها واجب شود ، ورثه قرض أو را از مال ديگر بدهند ، هر كدام كه سهمشان به ( 288 ) من ( 45 ) مثقال كم برسد ، بايد زكات بدهد واگر پيش از آن كه زكات اينها واجب شود ، قرض أو را ندهند ، چنانچه مال ميت فقط به اندازه بدهى أو باشد ، واجب نيست زكات را بدهند ، واگر مال ميت بيشتر از بدهى أو باشد ، بايد جنس زكات دار را نسبت به مجموع مال ملاحظه كنند به همان نسبت از جنس زكاةدار كسر شود پس سهم هر يك از ورثه به اندازه نصاب برسد زكات بر أو واجب است . ( مسأله 1903 ) اگر گندم وجو وخرما وكشمشى كه زكات آنها واجب شده خوب وبد دارد ، احتياط واجب آنست كه زكات هر كدام از خوب وبد را از خود آنها بدهد .